(İstanbul ve Benzer İklim Bölgeleri İçin Güncel Rehber)
Kasım ayı, İstanbul ve Marmara iklim kuşağında arıcılık faaliyetlerinin kışa hazırlık açısından en kritik dönemlerinden biridir. Bu dönemde yapılacak doğru uygulamalar, kolonilerin kışı sağlıklı geçirmesi ve bahara güçlü çıkması için belirleyicidir. Özellikle son yıllarda iklim değişikliğine bağlı olarak hava sıcaklıklarının düzensiz seyretmesi, arıcıların şeker şurubunu kesme, kek ve fondan destekleme, varroa kontrolü ve koloni daraltma işlemlerine daha dikkatli yaklaşmasını gerektirir.
Aşağıdaki rehber, Kasım ayı boyunca İstanbul bölgesinde yapılması gereken işlemleri teknik detaylarıyla açıklamaktadır.
1. Şurup Kesilmelidir (En Önemli Adım)
Kasım ayında, özellikle 21 Kasım itibarıyla İstanbul’da şeker şurubu verilmeye devam edilmesi yüksek risklidir.
Bunun nedeni:
- Gündüz sıcaklıkları artıp gece aniden düşebiliyor.
- Bu ani değişimler arının uçuş davranışını bozuyor.
- Şurup tüketimi sırasında arılar hava değişiminden etkilenerek ishal (nosema benzeri belirtiler) yaşayabiliyor.
- İshal, kış döneminde kolonilerin çöküşüne yol açabilen önemli bir sorundur.
Bu nedenle şerbet kesin olarak kesilmelidir.
2. Koloni Fondan Şeker veya Arı Keki ile Desteklenmelidir
Kasım ayında temel besleme tipi katı besleme olmalıdır.
Burada iki seçenek vardır:
- Fondan şeker
- Normal arı keki (protein takviyeli veya vitaminsiz)
Fondan veya kekin tercih edilme sebepleri:
- Kovan içi sıcaklık düşük olduğu için arı sıvı besini işleyemez.
- Katı besin, arının metabolizmasını zorlamaz.
- Nem oluşturmaz, ishal riskini artırmaz.
Eğer bal bırakıldıysa:
Kovanda yeterli bal stoğu olsa bile fondan veya kek desteği verilmelidir.
Sebep:
Kışa yeni giren koloniler, bal stoğunu tüketirken ani sıcaklık düşüşlerinden etkilenebilir. Kek, koloniye “kış güvenliği” sağlar.
3. Varroa Kontrolü ve Son Tedaviler
Kasım ayı, varroa ile son mücadele zamanıdır.
Bu dönemde:
- Kovan kapağı açıldığında kapalı yavru gözleri azalmış olur, bu da tedaviyi daha etkili hâle getirir.
- Uçuş azaldığı için ilaç temas süresi artar.
Kullanılabilecek yöntemler:
- Oksalik asit damlama
- Oksalik asit buharlaştırma
- Formik asit gibi etkili organik asitler (sıcaklığa dikkat edilmeli)
- Etken maddesi proven, amitraz vb. olan varroa ilaçları (mevzuata uygun olarak)
Not:
Kasım sonrası kolonide yeni yavru gelişimi çok azalacağı için bu tedavi kışın en etkili varroa arındırma dönemidir.
4. Koloninin Güçlendirilmesi ve Daraltma İşlemleri
Kasım ayında kovan içi koloni hacmi mutlaka daraltılmalıdır.
Neden daraltma yapıyoruz?
- Koloni, kışın ısıyı korumakta zorlanmaz.
- Boş çerçeveler kovan içi nemi artırır.
- Arının salkım bütünlüğünü koruması kolaylaşır.
- Küçülen çevre, gıda tüketimini azaltır.
Nasıl yapılır?
- Arısız çerçeveler alınır.
- Kuluçkalık minimal seviyede bırakılır.
- Arının üzerini kolayca örtebileceği bir düzen oluşturulur.
5. Kovan İçinde Örtü Bezi Kullanımı
Kasım ayından itibaren kovanlarda örtü bezi zorunlu hale gelir.
Örtü bezinin avantajları:
- Kovan içindeki sıcaklığı dengede tutar.
- Nem birikimini azaltır.
- Koloninin salkım hâlindeyken rahatsız olmasını engeller.
- Isı kaybını minimize eder.
Örtü bezi yoksa şeker çuvalı da aynı işlevi görebilir.
Ancak çuvalın temiz, kokusuz ve hava alabilir yapıda olması önemlidir.
6. Kış Öncesi Vitamin ve Protein Takviyeleri
Kasım ayında kolonilerin bağışıklığı güçlendirilmelidir.
Kek içerisine eklenecek takviyeler:
- B vitaminleri
- Esansiyel amino asit karışımları
- Propolisli veya ballı karışımlar
- Protein takviyeleri (yavru gelişimini artırır ama aşırıya kaçılmamalı)
Bu takviyeler:
- Koloniyi kışa hazırlar
- Kış döneminde arı ölümlerini azaltır
- Bahar dönemine güçlü giriş sağlar
Not:
Kasım ayında aşırı protein takviyesinden kaçınılmalıdır, çünkü yanlış uygulama kışın gereksiz yavru atımını tetikleyebilir.
7. Genel Sağlık Kontrolleri Yapılmalıdır
Bu dönemde kolonide şu durumlara özellikle bakılmalıdır:
- Yavru çürüklüğü belirtisi var mı
- Ana arı performansı yeterli mi
- Aşırı nem oluşmuş mu
- Varroa yükü yüksek mi
- Arı dışkısı izleri var mı (ishal belirtisi)
- Kovan girişi yabancı arılara karşı güvenli mi
- Fare giriş gözleri kapatılmış mı
Bu kontroller, Kasım ayında kovan çöküşlerini önlemenin anahtarıdır.
Kasım ayı, İstanbul ve benzeri iklim bölgelerinde arıcılıkta kış hazırlığının tamamlanması gereken en kritik dönemlerden biridir. Bu ayda şerbet kesilmeli, koloni fondan veya kekle desteklenmeli, varroa tedavisi yapılmalı, kovan daraltılmalı ve mutlaka örtü bezi kullanılmalıdır. Koloninin bağışıklığını artıracak vitamin ve protein destekleri doğru miktarda uygulandığında, arılar kışa daha sağlıklı ve güçlü bir şekilde girer.
Kasım ayındaki doğru uygulamalar, bahar döneminde kolonilerin hızlı ve güçlü bir şekilde gelişmesini sağlar.
Bu nedenle bu dönem, arıcılığın yıllık takviminde profesyonel bir yaklaşım gerektiren bir geçiş sürecidir.
Arıcılık.org olarak hazırladığımız aylık arıcılık takvimi, her ay için 30 günlük uygulama rehberi şeklinde düzenlenmektedir. Kolonilerinizin sağlığı, verimi ve kışa hazırlık süreçlerinde doğru adımlar atmanız için bu takvime uygun hareket etmenizi tavsiye ederiz. Güncel iklim koşulları ve bölgesel değişkenler dikkate alınarak hazırlanan bu rehberleri takip etmek, arıcılık çalışmalarınızı daha kontrollü, bilinçli ve verimli yürütmenize yardımcı olacaktır.
